Trafikle ilgili çalışmaları gördükçe yüreğime su serpiliyor..Yani seviniyor ve mutlu oluyorum. Trafik kazalarının azaltılması yönünde ki her çalışmayı yürekten destekliyorum. İşte bu konuda Emniyet görevlisi CELAL UZUNKAYA‘nın yazısını sizlerle paylaşmak istiyor çalışmalarının devamını diliyor ,kendisini kutluyorum.
Trafik Güvenliğinde Yeni Açılımlar, Hedefler ve Çözüm Projeleri (1)
İnsanlık için ciddi bir tehdit oluşturan ve ülkemizin gündemindeki en önemli sorunlardan biri olan trafik kazaları her yıl binlerce insanımızın ölümüne, 100 binlerce insanımızın yaralanmasına ve milyarlarca YTL maddi hasara neden olmaktadır.
Olumsuz bu durumu ortadan kaldırmak amacıyla, özellikle trafik güvenliği alanında yetki ve sorumluluk üstlenmiş bulunan kamu kurum ve kuruluşlarının trafik güvenliği ile ilgili ulusal stratejiler, kısa, orta ve uzun vadeli planlamaları da içeren karayolu güvenlik politikalarını belirlemesi ve uygulamaya koyması önem arz etmektedir.
Bu tespitler ışığında, İçişleri Bakanlığımızca “Trafik Güvenliğinde Yeni Açılımlar, Hedefler ve Çözüm Projeleri” hazırlanarak, trafik güvenliğinin sağlanmasında kısa, orta ve uzun vadeli faaliyetler ve hedefler belirlenmiştir.
Proje ve faaliyetler zamana bağlı olmayıp, süreklilik arz edecek şekilde uygulanacak ve sonuçları titizlikle takip edilerek, elde edilen veriler doğrultusunda gerekli ek tedbirler ve projeler süratle uygulamaya konulacaktır..
Projenin Amacı
- 1. Şehir içi ve şehir dışı yollarda güvenli bir trafik ortamı yaratarak, trafik kazalarını önlemek,
- 2. Şehir içi ve şehir dışı yollarda trafiğin düzenini ve akışkanlığını sağlamak,
- 3. Yol kullanıcılarını trafik kuralları ve karşılaşabilecekleri riskler konusunda bilgilendirmek ve bilinçlendirmek,
- 4. Trafik iş ve işlemlerinde süreci basitleştirmek ve hızlandırmaktır.
Ülkemiz trafiğinin mevcut durumunun analizi sonucunda; karayollarında trafik güvenliğini sağlamaya yönelik projeler kapsamında alınacak tedbirler, hedefler ve çözümlerimiz altı ana proje başlığı altında toplanmıştır;
1- Eğitim Projesi,
2- Denetim Projesi,
3- Destek Hizmetleri Projesi,
4- İletişim-Enformasyon Projesi,
5- Motivasyon ve Verimliliğin Arttırılması Projesi,
6- Mevzuat Düzenlemeleri İle Sürdürülen Diğer Proje ve Çalışmalar.
Ayrıca, bu projelerin altında alt projeler ele alınarak kısa, orta ve uzun vadede hayata geçirilecektir. Bu ana proje, süreklilik arz eden ve modüler bir yapıya sahip olup, zamana ve ihtiyaca göre de alt projeler eklenecektir.
Trafik sorununun temelinde; eğitimden altyapıya, denetimden ilk ve acil yardım hizmetlerinin yürütülmesine, güvenli araç üretiminden çevreci yaklaşıma kadar çok değişik unsurlar bulunmaktadır..
Bu yazımızda esas olarak “Eğitim Projesi” ele alınacak olup, yapılması hedeflenen çalışmalar ile elde edilmek istenen sonuçlar hakkında bilgi paylaşımı sağlanacaktır. Trafik sorunun çözümünde atılması gereken ilk ve en önemli adım eğitimdir. Eğitimin önemi herkesçe kabul edilip bilinmekle birlikte, sorunu daha çok altyapı ve denetim problemlerine bağlamak ise işin kolaycılığını oluşturmaktadır.
Denetim faktörünün yetki ve sorumluluğunu taşıyan Bakanlık olarak temel trafik denetim stratejimizi; cezaya dayalı caydırıcılığın yanı sıra uyarıcı ve eğitici niteliği de ön planda tutan bir anlayış üzerine kurmuş bulunmaktayız. Eğitim projesini temel iki alt başlığa ayırmak mümkündür;
•A- Denetim Personelinin Eğitimi
Trafik kuruluşlarımızda haftanın 7 günü 24 saat esasına göre şehir içi ve şehir dışı karayollarında trafiğin yönetimi ve denetimi hizmetlerini yürüten ve aynı zamanda teşkilatımızın vitrinini oluşturan trafik polislerimizin teknolojik yenilikleri takip edebilmesi, değişen ve gelişen şartlara kolay uyum göstermesi, görev ve sorumluluklarının bilincine erişebilmesi için mesleki bilgi birikimlerinin geliştirilmesi ve hizmetteki uygulamaların belirli bir standarda ulaştırılması yönündeki eğitimlerimiz yoğun olarak devam etmektedir.
Etkin denetim için gereken nitelikli personel kadrosunun oluşturulması amacıyla, bugüne kadar bölge ve il merkezlerinde kısıtlı imkânlarla ve dağınık bir yapıda sürdürülmekte olan hizmet içi eğitimlerin, ağırlıklı olarak bir merkezde ve etkin bir şekilde verilmesi planlanacaktır.
Belirli aralıklarla trafik personelinin bilgi ve becerilerine yönelik performansın ölçülmesi ve varsa eksik yönlerin giderilmesi sağlanacaktır. Ayrıca, denetim faaliyetleri, sonuçları ve performans durumu EGM Polnet ortamında yeni oluşturulan “Araç Kontrol ve Sürücü Sorgulama Programı” üzerinden Genel Müdürlüğümüzce izlenip değerlendirilecektir. Değerlendirme sonucunda başarılı çalışmaları tespit edilen her rütbedeki personelin ödüllendirilmesi hedeflenmektedir.
•B- Yol Kullanıcılarının Trafik Güvenliği Konusunda Bilgilendirilip Bilinçlendirilmesi
Sürücü ve yayaların etken olduğu trafik kazalarını istikrarlı olarak azaltmak amacıyla yürütülen “yol kullanıcılarını bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları” daha geniş bir alanda ve daha etkin şekilde sürdürülecektir.
Proje ön etütleri kapsamında, şehir içi ve dışında meydana gelen tüm ölümlü trafik kazaları ve bu kazalarda insan unsuru olarak adlandırılan yaya, sürücü ve yolcuların kusurlu davranışları, diğer değişkenlerle ilişkilendirilerek analiz edilmiştir.
Uzun bir sürecin sonunda elde edilen veriler ışığında, sürücü ve yayaların bilgi düzeylerini arttırarak, davranışa dönüştürmeyi hedefleyen bir metot izlenmiş, başta yayalar olmak üzere, otomobil ve otobüs sürücüleri gibi hedef kitleler belirlenerek bu kitlelere yönelik değişik içerikli eğitim materyalleri oluşturulmuştur.
45-60 dakika aralığında süren konferanslarda alanlarında uzman ve eğitim formasyonunu sahip personelimizin katılımı ile sürdürülen bu eğitimler belirli dönemlerde tekrarlanarak sürekli hale getirilecektir
Söz konusu eğitimlerde vatandaşlarımıza;
- Kendisinin ve trafikte yer alan diğer insanların, aileleri ve toplum için değerli bir varlık olduğunu ve trafik kurallarına uymanın insanlık ve vatandaşlık görevi olduğunu kavratmak,
- Trafik kazalarının yüksek oranda insan unsurundan kaynaklandığının farkına vardırmak,
- Trafikle ilgili temel kuralları öğretmek ve bu kuralları uyma alışkanlığı kazandırmak,
- Trafik kazaları sonucunda ortaya çıkacak tehlikeler ve kayıplar için uyarıda bulunmak,
amaçları güdülmektedir.
Bu eğitimlerin yanı sıra, ilk ve orta dereceli okul öğrencilerinin okul önlerinde güvenli bir şekilde okullarına giriş ve çıkışlarını sağlamak amacıyla istekli öğretmen, öğrenci ve velilerden oluşan okul geçidi görevlisi sayısı artırılarak sistem daha da etkin hale getirilecektir.
Ayrıca, Emniyet Genel Müdürlüğü olarak TRT Genel Müdürlüğü ile yapılan görüşmeler ve varılan ön mutabakatlar sonucunda2008 yılı içerisinde ilk etapta (13) adet 25′er dakikalık eğitici drama türünde film çekimi yaptırılacaktır. Bu filmlerde ülkemizin sevilen ve saygın sinema, sahne, ses sanatçıları ile spor camiasından ve iş dünyasından seçkin simalarına değişik roller verilecek, çekilen filmlerin başta TRT olmak üzere ulusal, bölgesel ve yerel yayın yapan özel televizyon kanallarında gösterilmesi sağlanarak trafik bilincinin ve toplumsal duyarlılığın arttırılmasına önemli katkılar sağlanmaya çalışılacaktır. Yeni Trafik Yasası’nda, televizyonların trafikle ilgili yayınlamak zorunda oldukları haftalık (30) dakikalık programların 18.00-22.00 saatleri arasına çekilmesi hedeflenmektedir.
Yasal mevzuatta yer alan ancak çeşitli nedenlerle yaygınlaşmayan “Çocuk Trafik Eğitim Parkları”nın etkin şekilde çocuklarımızın görsel ve pratik eğitimlerine sunulması için girişimlerimiz sürdürülmekte olup, bu parklarda eğitici olarak görev alan personelimize de gerekli eğitim donanımı sağlanacaktır.
Eğitim; insanları belli amaçlara göre yetiştirme ve hedeflenen davranışları kazandırma sürecidir. Bu süreç uzun bir zaman dilimini kapsamaktadır. Yol kullanıcılarının bilinçli davranışlarını geliştirmek ve alışkanlık kazandırmak maksadıyla eğitimler erken yaşta başlamalı ve arzu edilen davranış modeli kazandırılana kadar sürdürülmelidir. Bu düşünceden hareketle aileden başlamak üzere her derecedeki eğitim ve öğretim kurumlarının, araştırma kurumlarının, meslek odalarının, federasyonların, yerel yönetimlerin, sivil toplum kuruluşlarının trafik bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetlerine daha aktif katılmaları için çalışmalar sürdürülecektir.
İleri batılı ülkelerde, yürümesini ve konuşmasını öğrenen çocuğa, ilk olarak anne ve babası tarafından trafik kuralları konusunda bilgiler verilmekte ve kurallar uygulamalı olarak günlerce anlatılmaktadır. Ayrıca, ebeveynler trafik kurallarına uyma konusunda, çocuklara örnek olmaktadırlar. Anne ve babaların en değerli hazineleri olan çocuklarının trafik eğitimiyle ilgilenmeleri arzu ettiğimiz bir davranış biçimi olup, bu davranış biçiminin kazanılması ve süreklilik arz etmesi, çocukların güvenli bir trafik ortamında yaşamalarını ve dolayısı ile ailelerin mutluluğunu sağlayacaktır. Ülkemizde de bu işleyişin yaygınlaştırılması amacıyla ailelere yönelik bilinçlendirme faaliyetlerimiz etkin bir şekilde yürütülecektir.
Her gün kendisini hatırlatan ve hiç istisna tanımadan herkesi hedef alan trafik kazaları, meydana geliş sebepleriyle kaza tanımlamasının ötesine geçmesine rağmen, kamuoyunda yeterli derecede ve gerektiği manada tartışılmamaktadır. Medya ve yazılı basında trafik ile ilgili konular, çoğu kez haberler başlığı altında sadece kazalar, üzeri gazeteyle örtülen cesetler, feryat eden insanlar, akordiyon gibi ezilmiş araçlar, enkaz altında inleyen yaralılar ve nihayet ayakta duramayacak kadar alkol aldığı halde “ben sarhoş değilim, alkol bana dokunmaz” diyen sürücülerin görüntülerinden oluşmaktadır. Kazanın oluş sebepleri ve suç unsuru çoğu kez göz ardı edilerek hayali bir canavara atıfta bulunulmakta ve kamuoyu bilincinde kazaların kaçınılması mümkün olmayan bir kader olayı olarak algılanmasına neden olunabilmektedir. Bu yanlış algılamanın ortadan kaldırılması amacıyla medya kuruluşları ile işbirliğine gidilerek yol kullanıcılarının bilinçlendirilmesine yönelik programların yapım ve yayını sağlanacaktır.
Avrupa Birliği sürecinde olan Türkiye’de, ne yazık ki hala, “trafik” kavramı sadece kazaları, kazalar da Trafik Polisini akla getirmektedir. Uygulanmasını düşündüğümüz bu proje, trafik sorununun çözümünde ciddi katkılar yapacaktır. Trafik konusunda bilinçli bir toplum oluşturulması trafik güvenliğine olduğu kadar, denetim personelimizin görev şartlarına da olumlu yansıyacaktır. Bu husus göz önüne alınarak eğitim projesinde yer alan faaliyet ve hedeflerin ilgililerince benimsenmesi ve desteklenmesi oldukça önem arz etmektedir.
Trafikle ilgili istatistiklerin düzenli olarak tutulmaya başlandığı 1960 yılından günümüze kadar geçen süreçte karayolu ağımızdaki genişlemenin, nüfus, araç ve sürücü sayısındaki yüksek artışlara yetişememesine rağmen, trafik kazalarından dolayı meydana gelen ölüm ve yaralanmaların oranca düşük gerçekleşmiş olması her ne kadar bir başarıyı ifade etmekte ise de, trafik, halen önemli kayıplar verdiğimiz bir alan olma özelliğini korumaktadır ve bu yüzden mücadeleyi devamlı kılmaktadır. Trafik Hizmetleri Başkanlığı, merkez ve taşra teşkilatı ile sahip olduğu güç, yetki ve sorumlulukları doğrultusunda bu mücadelede yer alma kararlığını sürdürecektir.
Celal UZUNKAYA Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, Trafik Hizmetleri Başkanı, 1. Sınıf Emniyet Müdürü