Tc.İnkılap Tarihi Performans Ödevi(Atatürk’ün Dış Siyaseti anlayışı)

                     Tc.İnkılap Tarihi Performans Ödevi

Konu Detayı: Atatürk’ün Dış Siyaset anlayışı Balkan Atlantı, Sadabat Paktı.Montrö Boğazlar Sözleşmesi ve Milletler Cemiyeti
 
                                                         YAŞAYAN TARİH HALİL DEDE

 Dün Ahmet’in dedesiyle tanıştım.Adı Halil olan bu yaşlı amca 85 yaşındaydı ve Atatürk zamanında yaşamış ve
 olan bitenleri bilen biriydi.
 Çokta tontoş bir dede olan Halil dede derslerde Atatürk hakkında bilgiler verilip verilmediğini sordu.Bende veriliyor dedim.
-Bakın çocuklar ben Atatürk döneminde yaşadığım için bana o dönemle ilgili sorularnız olursa cevaplandırabilirim.Dedi
 Bende,Halil dede. Atatürk neden ”Yurtta Sulh,Cihanda Sulh” demiş?
-Bakın çocuklar, Atatürk tüm insanlığın barış içerisinde yaşamasını arzu eden büyük bir kişidir.Atatürk bu sözü iş olsun diye söylememiştir.
-Peki bu konuda somut adımlar atmışmı, Atatürk .
-Evet oğlum.Tabiki atmış.Mesela,Sadabat Paktı,Balkan Antantı,Türkiye’nin Milletler Cemiyetine Girişi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi
 Atatürk’ün dış siyeseti anlayışı çerçevesinde oluşturulmuştur.
-Halil dede hiç üşenmeden bu kunuları bize kısaca şöyle anlattı;

-BALKAN PAKTI: Balkanları ele geçirmek isteyen İtalya ve Almanya tehlikesi karşısında dört Balkan devleti Yunanistan, Yugoslavya, Romanya ve Türkiye
 9 Şubat 1934’te Atina’da Balkan Anlaşma Yasası imzaladılar. Bu Antanta göre : Balkan ülkeleri birbirinin varlığına saygı gösterecekti.
 Böylece Balkan ülkeleri sınırlarını karşılıklı olarak güvenceye almış oldular.II. Dünya Savaşı’ndan sonra  Balkan Antantı geçerliliğini kaybetti.

- SADABAT PAKTI:İtalya’nın Doğu Akdeniz ve Orta Doğuya yönelik tehlikeli bir politika izlemeye başladı.Budurum Türkiyey’yi endişelendirdi.
 Bu yüzden  İran, Irak ve Afganistan 8 Temmuz 1937de Tahran’da Sadabat Paktı’nı imzaladılar.,
-Bu devletler şu kararları aldılar;birbirlerinin iç işlerine karışmayacaklar,sınır bütünlüğüne saygılı olacak ve saldırgan girişimlerde bulunmayacaklar,
-Böylece atatürk Türkiyesi hem İtalya’ya karşı tedbir almış oldu,hemde Sadabat Paktı ile Türkiye doğu sınırını güvence altına almıştır.
-MONTRÖ BOĞAZLAR SÖZLEŞMESİ:Türk boğazlarından geçiş rejimini ve boğazlar bölgesinin güvenliği işlerini düzenleyen sözleşmedir.
1923′te Lozan Antlaşması ile birlikte imzalanan Boğazlar Sözleşmesinin yerine geçmiştir.
Türkiye, Lozan Antlaşmasının Boğazlarla ilgili maddelerinden hep kaygı duymuş ve huzursuz olmuştur.
Bu konuda İngiltere’nin ve Balkan Atlantı’nında  desteğini alan Türkiye, 20 Temmuz 1936′da imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile
boğazlar bölgesinin egemenliği Türkiye’ye geçmiştir.
Tamamı 29 maddeden oluşan bu sözleşmenin en önemli maddesi;Boğazların askerî kontrolü ve savunma tedbirleri tamâmen Türkiye’ye ait olmasıdır.

-TÜRKİYE’nin MİLLETLER CEMİYETİNE GİRİŞİ:Bu cemiyet 1. Dünya savaşından hemen sonra yeni bir savaş çıkmasını engellemek ve barışınkorunmasını
sağlamak için Cenevre’de 10 Ocak1920 de  kurulmuştur.Ancak bu cemiyet daha sonra bu amacının dışına çıkmış ve büyük devletlerin çıkarlarını
korur hale gelmiştir. Türkiye barışın korunması konusunda iyi niyetini göstermek amacıyla Türkiye 18 Temmuz 1932′de Milletler Cemiyeti’ne üye oldu.
Ama ne yazıkki bu cemiyet 2.Dünya savaşının çıkmasını engelleyememiştir.

-İşte çocuklar gördüğünüz gibi Atatürk ”Yurtta Sulh,Cihanda Sulh ”sözünü bu anlattığım olaylarla bütünleştirdiğiniz zaman,Atatürk Türkiye’sinin
 ne kadar samimi ve barıştan yana olduğunu görürsünüz.
-Halil dede sana çok teşekkür ederim,sayende bayağı önemli bilgiler elde etmiş olduk.
-Bu öğrendiklerimizi sınıftaki arkadaşlarla paylaşacağız.
-Sağolasın dede.. Hadihoşça kal.
 Ve ben yaşayan bir Tarihle tanıştığım için sonderece mutluydum.Bu mutluluğu babam ve annemlede paylaşınca dahada mutlu oldum.

Kaynak:
1-Vikipedi, özgür ansiklopedi
2-Tek Adam -Şevket Süreyya Aydemir
3- Ama Hangi Atatürk, Taha Akyol, Doğan Kitap 2008
4-İnternet