Yüzölçümü: 13.338 km.²

Nüfus:766.156 (2007)

İl Trafik No: 48

Ege Bölgesinin güneyinde yer alan Muğla, Asar (Hisar) dağı eteklerinde ovaya doğru yayılmış, kendine has mimarisi, daracık sokakları ve herbiri turizm merkezi ilçeleri ile tam bir turizm cennetidir.

İlçeler:

Muğla (merkez), Bodrum, Dalaman, Datça, Fethiye, Kavaklıdere, Köyceğiz, Marmaris, Milas, Ortaca, Ula, Yatağan.

COĞRAFYA

Muğla İli, ülkemizin güneybatı köşesinde, Toros kıvrım sistemiyle Batı Anadolu kıvrım sisteminin iç içe girdiği dağlık ve engebeliğin Menteşe yöresinde yer almaktadır. Dağları örten kıyıya inen ormanları ve geçmiş uygarlıkların kalıntılarıyla bezenmiş doyumsuz güzellikleri vardır. Şehir merkezi Karadağ, Kızıldağ, Masa dağı, Hamursuz Dağı ile çevrelenmiş olup Hisar Dağından ovaya doğru yayılır.

Muğla’da Akdeniz iklimi etkisinde kalan kara iklimi hüküm sürmektedir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Yağışlar genellikle Kasım ve Mart ayında yoğundur. Yıllık sıcaklık ortalaması 14.9′dur.

TARİHÇE

Muğla ili, Antikçağ’da Karia olarak bilinen bölgenin sınırları içinde kalmaktadır. Kentin adı, 1889 Aydın Vilayet Salnamesi’nde “Mobella” olarak geçmektedir.

Yerleşim tarihi M.Ö. 3000’lerdeki Doğu Yunanistan ile Batı Anadolu kıyıları arasındaki karşılıklı göç hareketleriyle başlamaktadır. Bölgedeki ikinci büyük göç olayı M.Ö. 12. yüzyıl başlarındadır. Muğla bölgesine hâkim olan Karialılardan sonra M.Ö. 1200’lerde gelen kolonistlerin egemenliği görülür. Daha sonra Pers, Makedonya egemenliğine giren bölge Büyük İskender’in ölümüyle sırasıyla Seleukosların, Rodos Krallığı’nın, Roma ve Bizans İmparatorluklarının egemenliğine girmiştir.

1261 yılından sonra Menteşe Beyliğiyle Türklerin eline geçen Muğla, Yıldırım Bayezid zamanında Osmanlıların egemenliğine geçmiş ve sancak yapılarak, Anadolu Eyaleti’ne bağlanmıştır.

NE YENİR?

Muğla ve ilçeleri zengin yemek çeşitleri ile Türk Mutfağı’nın özelliklerini yansıtır. Özellikle sebze yemeklerinde ve hamur işlerinde görülen çeşitlilik şaşırtıcıdır. Tarhana, ara ve dutmeş (çorbalar); çopur, döş, çızdırma, gürlen kebabı, sura, ballık kavurma, dövme köfte ve karın-kumbar dolması (et yemekleri); her tür balık ızgara ve buğulama, pirinçli balık (balık); hardal haşlaması, börülce kavurma, sirken otlaşı, ekşili biber, galli patlıcan (sebze); ballı kabuk, üzüm köftesi, hoşmerim, pekmez reçeli, üzüm, domates, patlıcanbuğulama, pirinçli balık (balık); hardal haşlaması, börülce kavurma, sirken otlaşı, ekşili biber, galli patlıcan ve kabak reçeli (tatlılar) yöreye has mutfak kültürü ürünleri olarak tadılmaya değer lezzette yiyeceklerdir. Mutlaka deneyin…

NE ALINIR?

Özellikle Milas, Bodrum ve Yatağan ilçelerine bağlı köylerde halıcılık en yaygın el sanatlarındandır. Fethiye’de kilim ve destar dokumacılığı gelişmiştir. Yatağan ilçeleri Kavaklıdere Bucağı bakır dövme eşyalar yapılmaktadır. Milas, Bodrum ve Yatağan halılarından, Fethiye kilim ve destar dokumalarından, Kavaklıdere Bucağı bakır dövme eşyaları yöreden alınabilecek hediyelik eşyalardan yalnızca birkaçıdır.

YAPMADAN DÖNME

Bodrum’u, Fethiye’yi, Köyceğiz’i, Marmaris’i, Datça’yı görmeden,

Perşembe günleri kurulan Muğla Pazarı ve Arastayı gezmeden, Muğla Müzesi’ni ziyaret etmeden, Muğla Evleri’ni görmeden,

Muğla’ya özgü dokuma kumaşlardan almadan,

Muğla keşkeği yemeden,

Çındar kavurması, Börülce teretoru yemeden,

Muğla yerel düğününü görmeden,

Karabağlar Yaylası’nda dolaşmadan

…Dönmeyin.

NASIL GİDİLİR?

Karayolu: İl merkezinden her biri ayrı tarihi ve turistik özelliklere sahip ilçelerine, komşu iller ile diğer illere ulaşım karayolu ile sağlanmaktadır. Karayolundan İzmir, Ankara, İstanbul otobüs seferleri ile ulaşılmaktadır. Diğer ilçelere ve kentiçi ulaşım minibüslerle yapılmaktadır.

Otogar Tel : (+90-252) 212 61 30

Demiryolu: Muğla ili sınırları içinde demiryolu ulaşımı bulunmaz.

Denizyolu: Fethiye, Bodrum, Marmaris, Datça ilçeleri arasında feribot seferleri de yapılır. Güllük, Gökova, Fethiye, Bodrum, Marmaris ve Datça en önemli ihracat limanlarımızdandır.

Havayolu: Havayolu ulaşımı için Bodrum ve Dalaman Havalimanları kullanılabilir.

Dalaman Havalimanı Tel (+90-252) 792 52 91

Bodrum Havalimanı Tel (+90-252) 523 01 29

Bodrum Havalimanı Tel (+90-252) 692 54 99

TESCİL EDİLMİŞ TAŞINMAZ KÜLTÜR VE TABİAT VARLIKLARI İLE SİT ALANLARI (AĞUSTOS 2005)

Sit Alanları

Arkeolojik Sit Alanı : 377

Kentsel Sit Alanı : 8

Doğal Sit Alanı : 133

Tarihi Sit Alanı : -

Diğer Sit Alanları

Arkeolojik ve Doğal Sit : 13

Arkeolojik ve Tarihi : 1

Arkeolojik ve Kentsel Sit : 8

Tarihi ve Kentsel Sit : 2

Doğal ve Kentsel Sit : 3

Tarihi ve Doğal Sit : 1

Arkeolojik+Doğal ve Kentsel : 1

Toplam : 548

Kültür (Tekyapı Ölçeğinde) ve Tabiat Varlıkları : 3326

GENEL TOPLAM : 3874

İLETİŞİM BİLGİLERİ

İl Kültür Müdürlüğü

Tel: (252) 214 83 43 – 214 60 06

Faks: (252) 214 60 06

İl Turizm Müdürlüğü

Tel: (252) 214 12 61

Turizm Danışma Müdürlüğü

Tel: 252) 316 10 91

Kültür Merkezleri

Merkez

Konferans, toplantı gibi etkinliklere yönelik 150 kişilik Salon

120 m²’lik Sergi Salonu

Müze

Yazışma Adresi: Müştakbey Cad. Eski Postane Karşısı – Muğla

Tel: (252) 212 52 42

Fethiye

Konferans, toplantılara yönelik 60 m²’lik Salon

106 m²’lik Sergi Salonu

Kütüphane

Müze

Yazışma Adresi: Kesikkapı Mah. Müge Sok. Fethiye – Muğla

Tel – Faks: (252) 614 49 46

Milas

Müze: 140 m²

Kütüphane: 140 m²

Yazışma Adresi: Ahmet Çavuş Mah. Ağa Cad. 89 Milas – Muğla

Tel: (252) 512 49 49

Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Müdürlüğü

İl Kültür Müdürlüğü – MUĞLA

Tel: (0 252) 214 90 15

Faks: (0 252) 214 83 43

Önemli Telefonlar

Valilik : (+90-252) 214 10 01

Belediye : (+90-252) 214 15 43 – 214 18 46

Hastane : (+90-252) 214 13 23 – 214 13 24

Polis : (+90-252) 214 19 05

Jandarma : (+90-252) 317 05 88

Gezilecek Yerleri

MUĞLA

Muğla kenti beyaza boyanmış, çatısı kırmızı kiremitli evleriyle ünlüdür. İki katlı olan evlerde odalar geniş bir sofaya (hayata) açılmaktadır. Üst kata çıkan merdivenler, odaların tavanları ahşaptır. Ahşap tavanlar, oyma işleri ile süslenmiştir. Her odada bir ocak ve yatakların konduğu dolaplar bulunmaktadır.

Çöllüoğlu Hanı:
Milas’ın Hisarbaşı Mahallesi’nde olan han, 1719 yılında yaptırılmış, 1738 yılında Abdülaziz Ağa tarafından, Ağa Camii yakınında yaptırılan medreseye vakfedilmiştir. Han, iki katlı, avlulu ve dikdörtgen planlıdır. Alt katı kemerli olup, üst kat bu kemerler üzerine oturmaktadır. Ancak, bunlar oldukça tahrip olmuş durumdadır. Yapıda bol miktarda devşirme ve moloz taş kullanılmıştır. Yapının alt katı tipik Osmanlı hanlarında olduğu gibi hayvanların bağlandığı açık alanlardan oluşmaktadır. Bunların önü sütunlarla desteklenmekte, sütunların üzerine üst katın sundurması oturmaktadır. Tavan, oluklu kiremitli çatı ile kaplanmıştır. Yapı büyük ölçüde, özgün mimari karakterini korumaktadır.

Cami ve Kiliseler

Ahmet Gazi Medresesi ve Türbesi:
Beçin’de, iç kale dışında bulunan medrese, kentin en sağlam kalmış yapılarındandır. Güneydeki gotik tarzında yapılmış anıtsal kapısı üzerindeki yazıta göre 1375 yılında Ahmet Gazi tarafından inşa ettirilmiştir. Medresenin revaksız avlusunun etrafında on oda yer almaktadır. Hepsinde birer ocak olan medrese odaları küçüktür ve üzeri beşik tonozla örtülüdür.

Medrese giriş kapısının tam karşısında Ahmet Gazi Türbesi yer almaktadır. Üzeri yüksek bir kubbe ile örtülü olan türbe, gotik hatlara sahip geniş, sivri bir kemerle medrese avlusuna açılmaktadır.

Ağa Camii:
Milas’ın Hacıapti Mahallesi’nde bulunan cami, Abdülaziz Ağa tarafından 1737 yılında yaptırılmıştır. Dikdörtgen planlı olan cami, son cemaat yeri ve kırma çatısı ile basit bir yapıdır. Minaresi 1885 yılında Refia Hanım tarafından yaptırılmış olup, cami ile aynı yerdeki medrese günümüzde tamamıyla ortadan kalkmıştır.

Belen Camii:
Milas kentinin ortasındaki Hisarbaşı Tepesi’nde bulunan caminin 14. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir. Plan bakımından Ulu Cami’ye benzemekte olup, üçerli iki sıra sütunla üç sahına ayrılmıştır.

Firuzbey Camii:
Milas’ın Firuzpaşa Mahallesi’nde olup, Menteşe Valisi Hoca Firuz Bey tarafından 1394 yılında yaptırılmıştır. Ters “T” planlı olan caminin bahçesinde medrese odaları yer almaktadır. Kubbe üzeri kurşunla kaplı olduğundan halk arasında Kurşunlu Cami olarak da bilinmektedir.

Hacı İlyas Camii:
Milas’ın Hacı İlyas Mahallesi’nde bulunan cami, Menteşeoğulları zamanında, 1330 yılında Şucaaddin Orhan Bey tarafından yaptırılmıştır. Tek mekanlı bir ibadet alanı ve önünde üç bölümlü son cemaat yeri bulunmaktadır. Kubbeleri ve çatısı oluklu kiremitle örtülüdür.

Kurşunlu Cami (Merkez):
Essesiyet Şucaadin tarafından 1493 yılında yaptırılan cami, merkezi planlı, büyük kubbelidir. Yanlardaki iki küçük kubbesi, Hacı İbrahim Ağazade Hamdi Bey tarafından onarılırken kaldırılmıştır. Bu onarım sırasında kubbenin kurşunları yenilenmiş, nakışları Rodos’tan getirilen boyalarla işlenmiştir. Camiye 1900 yılında Şerif Efendi tarafından son cemaat yeri eklenmiştir.

Ulu Cami:
Milas’ın Hoca Bedrettin Mahallesi’nde bulunan cami, 1378 tarihinde inşa edilmiş olup, Milas’ın en büyük Camiidir. Yan duvarları büyük payandalarla desteklenmiş olan caminin yapımında bolca devşirme malzeme kullanılmıştır.

Ulu Cami:
Muğla kentinin en büyük camilerinden olan yapı, 1344 yılında Menteşe Beyi İbrahim Bey tarafından yaptırılmıştır. Cami, 19. yüzyılda geçirdiği onarımlar sonucunda özgün yapısını yitirmiştir. Son cemaat yerinin sol mihrabı üzerinde onarım yazıtları bulunmaktadır.

Şeyh Camii:
Muğla kent merkezinde bulunan cami, 1565 yılında Şeyh Bedrettin tarafından yaptırılmıştır. Minaresi 19. yüzyıl başında eklenmiştir. Şeyh Camii 19. yüzyılda iki onarım geçirmiş olup, kapısının sağında ilk onarıma ait yazıt bulunmaktadır.

Kaplıcalar

Bodrum Karaada Kaplıcası:
İlçeye 4 mil uzaklıktaki Karaada’da ısısı 35 C civarında, romatizma, göz hastalığı ve kükürtün fayda sağladığı her hastalığa iyi gelen, vücudu dinlendiren halka açık bir kaplıca bulunmaktadır.

Dalaman İncebel Thermemaris Kaplıcası:
Dalaman Havalimanı’na 6 km. uzaklıkta bulunan kaplıca 28 C sıcaklıkta olup, bileşiminde Na+, K+, Ca++, MG+, S+, Fe+, Se+, Ni+, Ba+, Zn+, Mn+, Cu+, C+ anyonlarını belli bir karışım ve denge içerisinde bulundurduğundan, oksijence zengin yapısı nedeniyle tüm dokular için yapıcı bir etkiye sahiptir. Romatizmal ve kireçlenme türü hastalıklara, sinirsel hastalıklara, sindirim sistemine, kadın hastalıklarına faydalı olduğu bilinmektedir.

Fethiye (Gebeler Köyü Kaplıcası):
Fethiye’ye 35 km. mesafede, Saklıkent yolu üzerinde Girmeler (Gebeler) köyüne 100 m. mesafede bulunan Girmeler Kaplıcası Girmeler Mağarası içinde bulunmaktadır. Kaynaklardan birinden dışarıya su alınmak suretiyle köy Tüzel Kişiliğine ait arazide yapılan kapalı havuza aktarılmıştır. Diğer kaynaklar, mağara içerisinde oluşturduğu havuzlardan sonra labirentler içerisinde kaybolmaktadır. Kaplıcanın bulunduğu mağaranın önünde 50 odalı konaklama üniteleri mevcuttur.

Gel Girme Çamur Banyosu:
Köyceğiz Gölü’nün Dalyan Kanalı ile birleştiği noktaya yakın bir yerde bulunan çamur banyoları, güzellik çamurunun vücuda sürülmesiyle teni yumuşatmakta, kırışıklıkları gidermektedir. Romatizma, bel fıtığı, siyatik gibi bazı hastalıklara iyi geldiği söylenmektedir.

Sultaniye Termal Turizm Merkezi

Yeri: Muğla İli Köyceğiz İlçesinin batısındaki Köyceğiz Gölünün batı sahilinde ve Ölemez Dağı’nın eteklerindedir.

Ulaşım: Köyceğizden 20 km., Dalyan köyüne 4 km. uzaklıktadır. Ayrıca Dalyan köyüne 1.5 km. uzaklıkta Rızaçavuş, 2,5 km. uzaklıkta ise Velibey termal kaynakları vardır.

Suyun Isısı:

39°C Büyük Hamam Kaynağı

41,9°C Kubbeli Hamam Kaynağı

32°C Sultaniye İçmesi Kaynağı

PH Değeri:

6,68 Büyük Hamam Kaynağı

6,65 Kubbeli Hamam Kaynağı

6,74 Sultaniye İçmesi Kaynağı

Bileşimi: Klorür, sodyum, hidrojen sülfür, bromür.

Özellikleri: Hipertermal , hipertonik, radyoaktif Büyük Hamam ve Kubbeli Hamam Kaynakları:Termal , hipertonik, radyoaktif Sultaniye İçmesi Kaynağı

Yararlanma Şekilleri: İçme, banyo.

Tedavi Ettiği Hastalıklar: Romatizmal hastalıklar, cilt, kan dolaşımı, kalp hastalıkları, solunum yolu, sinir sistemi böbrek ve idrar yolları rahatsızlıkları, kadın hastalıkları, metabolizma bozuklukları ve nekahat dönemlerinde etkilidir.

Konaklama Tesisleri: Kaunos Oteli ( 82 Yatak); Özay Oteli ( 38 Yatak)

Korunan Alanlar

Muğla – Kıdrak Tabiat Parkı

Yeri: Ege bölgesinde Muğla ili, Fethiye ilçesi sınırları içerisindedir.

Ulaşım: Parka 400 nolu Devlet Karayolu ile ulaşılmaktadır. Tabiat Parkı Muğla’ya 128 km. uzaklıktadır.

Özelliği: Kıyıların olağanüstü manzara güzelliklerine, jeolojik ve jeomorfolojik özelliklerine, bakir flora ve faunasına, su sporları yapmaya elverişli deniz potansiyeline ve üstün rekreasyonel değerlere sahip olması nedeniyle 950 hektarlık bölümü 1983 yılında Tabiat Parkı olarak ayrılmıştır.

Kızılçamların hakim olduğu alanda mersin, meneviş, keçiboynuzu ve makiler yer almaktadır.

Mevcut Hizmetler ve Konaklama: Nisan-Aralık ayları arası ziyaret için en uygun dönemdir. Ziyaretçiler her türlü deniz aktivitelerine katılabilir, günübirlik piknik yapabilirler.Tabiat Parrkı içerisinde geceleme tesisleri bulunmaktadır.